Temel formül
Bir parçanın ağırlığı, hacmi ile malzemenin yoğunluğunun çarpımıdır:
Ağırlık = Kesit alanı × Uzunluk × Yoğunluk
Ölçüler milimetre (mm), yoğunluk g/cm³ olarak girildiğinde birimler şöyle dönüştürülür:
- Kesit alanı (mm²) × uzunluk (mm) = hacim (mm³)
- mm³ ÷ 1.000 = cm³
- cm³ × yoğunluk (g/cm³) = gram
- gram ÷ 1.000 = kg
Örnek: 60,3 × 3,6 mm çelik boru, 6 metre
Kesit alanı = π × (D − t) × t
= 3,1416 × (60,3 − 3,6) × 3,6
= 641,3 mm²
Hacim = 641,3 × 6.000 = 3.847.570 mm³ = 3.847,6 cm³
Ağırlık = 3.847,6 × 7,85 = 30.203 g ≈ 30,20 kg
Metre ağ. = 30,20 ÷ 6 = 5,03 kg/m
Standart profiller (IPE, HEA, UPN, köşebent...)
Hadde profillerin köşeleri yuvarlatılmış, bazılarının kanatları eğimlidir. Bu yüzden standart ölçülerde basit formül yerine EN standart tablolarındaki kesit alanı kullanılır. Sonuç, üretici kataloglarındaki kg/m değerleriyle aynıdır.
Neden gerçek ağırlıktan farklı olabilir?
- Üretim toleransları (et kalınlığı, çap) genelde ±%2–5 fark yaratır.
- Özel ölçü formülleri köşe radyuslarını hesaba katmaz.
- Galvaniz kaplama, boya ve kaynak ağırlığı dahil değildir.